CÔNG TY CỔ PHẦN DƯỢC KHOA
Số 9 Nguyễn Công Trứ, Phường Hai Bà Trưng, Thành Phố Hà Nội
Nhỏ thuốc mắt cho con trở thành ‘cuộc chiến’ khiến thuốc trào ra ngoài và bé khóc xé lòng? Chính những sai lầm vô tình của cha mẹ đang làm tình trạng viêm nhiễm của bé nặng thêm. Khám phá ngay 5 sai lầm khi nhỏ mắt cho trẻ phổ biến và bỏ túi các mẹo nhỏ mắt cho trẻ cực nhàn để bảo vệ đôi mắt con yêu.
Trước khi đi sâu vào phân tích các lỗi sai, chúng ta cần thấu hiểu nguyên nhân tại sao các bé lại sợ hãi việc tra thuốc đến vậy. Khi hiểu được gốc rễ tâm lý, bố mẹ mới có thể tìm ra cách dỗ dành con một cách khoa học nhất.
Trẻ khóc thét không phải vì bướng bỉnh đâu, đó là phản xạ tự vệ hết sức tự nhiên! Bạn hãy thử tưởng tượng: Đang yên đang lành tự nhiên có một giọt nước lạnh ngắt rớt thẳng vào mắt, người lớn chúng ta còn giật mình huống hồ gì là trẻ con. Thêm vào đó, khi thấy nét mặt căng thẳng của bố mẹ cùng hành động giữ chặt tay chân, bé sẽ mang tâm lý hoảng sợ như sắp bị “tấn công”. Chính cảm giác bất an này khiến não bộ phát tín hiệu chống cự, làm con nhắm nghiền mắt và khóc ré lên. Nhớ được ký ức đáng sợ này, những lần tra thuốc sau sẽ càng trở thành nỗi ám ảnh đối với trẻ.
Sau khi đã hiểu rõ tâm lý của bé, chúng ta hãy cùng nhìn lại cách mình đang thao tác. Vì muốn nhanh chóng kết thúc sự sợ hãi của con, bố mẹ thường làm thật vội vàng. Dưới đây là 5 sai lầm khi nhỏ mắt cho trẻ cực kỳ phổ biến đang âm thầm khiến bệnh của con lâu khỏi hơn!
Thực tế cho thấy, thói quen tranh thủ lúc trẻ đang gào khóc để vạch mí mắt tra thuốc là một lỗi sai vô cùng phổ biến mà hầu hết các bậc phụ huynh đều từng mắc phải. Nhiều người nghĩ: “Đằng nào con cũng đang há miệng khóc, tranh thủ vạch mí mắt nhỏ luôn cho xong”. Tuy nhiên, đây lại là một bước đi hoàn toàn sai lầm!
Khi bé khóc nức nở, nước mắt tuôn ra như mưa. Giọt thuốc mẹ vừa nhỏ vào chưa kịp bám vào niêm mạc đã bị dòng nước mắt cuốn trôi sạch sẽ ra ngoài gò má. Thuốc không lưu lại đủ lâu trên mắt thì chắc chắn không thể tiêu diệt vi khuẩn hay giảm viêm được. Kết quả là bé vẫn chịu trận khóc lóc, thuốc thì tốn mà bệnh thì vẫn y nguyên.
Đây được xem là nguồn cơn gốc rễ của hầu hết các đợt bội nhiễm nhãn khoa. Sai lầm cực kỳ nguy hiểm của nhiều cha mẹ chính là tiện tay mở nắp lọ thuốc và vạch mí mắt con khi chưa thực hiện vệ sinh sát khuẩn bàn tay.
Bàn tay người lớn liên tục tiếp xúc với các bề mặt và chứa hàng tỷ vi khuẩn, virus cũng như mạt bụi ẩn nấp dưới kẽ móng tay. Khi bạn dùng đôi bàn tay trần đó để thao tác kéo mi mắt hay vô tình chạm vào đầu nhỏ giọt của lọ thuốc, nguy cơ nhiễm khuẩn chéo là cực kỳ cao. Vi khuẩn từ tay mẹ sẽ xâm nhập thẳng vào lớp kết mạc đang viêm nhiễm tổn thương của bé, biến một đợt đau mắt nhẹ thành một ổ nhiễm trùng sinh mủ nghiêm trọng. Do đó, rửa tay bằng xà phòng diệt khuẩn trước mỗi lần tra thuốc là một nguyên tắc y khoa bắt buộc, tuyệt đối không được phép thỏa hiệp hay bỏ qua vì sự vội vàng!
Lọ thuốc từ đợt ốm tháng trước mới dùng vài lần vẫn còn đầy, giờ con đau mắt lại, mẹ lấy từ tủ lạnh ra dùng tiếp cho tiết kiệm. Đây là một sự tiết kiệm sai chỗ vô cùng tai hại!
Các lọ thuốc nhỏ mắt (loại dùng nhiều lần) thường chỉ có hạn sử dụng an toàn từ 15 đến 30 ngày kể từ lúc vặn mở nắp. Dù mẹ có cất trong tủ lạnh cẩn thận, vi khuẩn từ không khí cũng đã xâm nhập vào bên trong. Nước thuốc để lâu bị biến chất, chất bảo quản mất tác dụng khiến vi khuẩn sinh sôi nảy nở. Việc nhỏ dung dịch này vào mắt con thực chất là hành động trực tiếp đưa thêm vi khuẩn vào mắt bé!
Nhà có hai bé, anh đau mắt lây sang em, mẹ liền dùng chung luôn một lọ thuốc cho hai đứa vì nghĩ “cùng là đau mắt mà”. Đây là một cái bẫy lây nhiễm chéo rất lớn!
Mỗi bé có thể đang bị nhiễm những chủng vi khuẩn hoặc virus khác nhau. Khi mẹ nhỏ cho bé lớn, đầu lọ thuốc vô tình quẹt qua lông mi, mầm bệnh lập tức bám chặt vào đó. Lúc mẹ quay sang nhỏ cho bé nhỏ, mầm bệnh từ bé anh đã truyền thẳng sang bé em. Cứ thế, bệnh lây vòng tròn khiến cả hai anh em lâu khỏi hơn hẳn. Hãy nhớ chuẩn bị cho mỗi người một lọ thuốc riêng biệt nhé!
Vì tâm lý sốt ruột, sợ 1 giọt không đủ liều, nhiều mẹ bóp mạnh tay cho rớt 2-3 giọt vào mắt con. Thực ra việc này vừa gây lãng phí vừa làm bé khó chịu thêm!
Khoảng trống ở mi mắt dưới của trẻ rất nhỏ, chỉ chứa được đúng 1 phần của 1 giọt thuốc mà thôi. Khi mẹ nhỏ giọt thứ 2 hay thứ 3, lượng nước thừa sẽ trào ra ngoài hoặc chảy thẳng xuống ống lệ mũi rớt vào cổ họng. Thuốc chảy xuống họng sẽ làm con thấy đắng nghét, buồn nôn và càng quấy khóc kịch liệt hơn.
Xem thêm: Hướng dẫn cách nhỏ mắt đúng cách: Tránh lãng phí thuốc & nhiễm trùng mắt
Khi đã nhận diện được các sai lầm khi nhỏ mắt cho trẻ, bố mẹ hãy thử thay đổi chiến thuật nhé! Việc tra thuốc sẽ trở nên vô cùng nhẹ nhàng, thân thiện nếu chúng ta áp dụng 3 mẹo nhỏ dưới đây. Đảm bảo bé sẽ vui vẻ hợp tác mà không còn cảm thấy bị ép buộc nữa!
Phương pháp này là “cứu cánh” tuyệt vời cho những em bé nhát gan, hễ thấy lọ thuốc là nhắm tịt mắt lại vì hoảng sợ. Thay vì dùng sức cạy mở mí mắt khiến con tổn thương và thêm ám ảnh, mẹ hãy áp dụng quy trình 4 bước chuẩn y khoa vô cùng nhàn nhã sau:
Trẻ con sợ vì chúng không biết lọ nước kia là gì. Bố mẹ hãy hóa giải nỗi sợ này bằng trò chơi bác sĩ! Hãy lấy một lọ nước muối sinh lý rỗng, rửa sạch, cho nước lọc vào rồi bảo con thử đóng vai bác sĩ nhỏ mắt cho bạn gấu bông xem sao. Mẹ cũng có thể nhỏ thử 1 giọt lên mu bàn tay con để bé cảm nhận rằng nó chỉ mát như nước bình thường, không hề gây đau đớn. Khi tâm lý đã được giải tỏa, bé sẽ sẵn sàng tiếp nhận lọ thuốc thật một cách tự nhiên.
Như đã phân tích ở phần tâm lý, cái lạnh ngắt của dung dịch chính là nguyên nhân làm con giật mình co rúm. Để khắc phục triệt để tình trạng này, trước khi thao tác, mẹ hãy lấy lọ thuốc ra, lăn đi lăn lại trong lòng bàn tay khoảng 1-2 phút, hoặc ấp vào túi áo để dung dịch được truyền hơi ấm, đạt đến nhiệt độ xấp xỉ với thân nhiệt cơ thể. Khi thuốc ấm lên, giọt nước rớt vào mắt con sẽ êm ru, loại bỏ hoàn toàn tình trạng sốc nhiệt khiến con nheo mắt kháng cự.
Tuy nhiên, mẹ cần đặc biệt lưu ý chỉ được phép làm ấm bằng thân nhiệt tự nhiên của bàn tay, tuyệt đối không bao giờ được sử dụng lò vi sóng, ngâm vào nước sôi hay hơ qua lửa để làm nóng lọ thuốc. Nhiệt độ cao bất thường sẽ lập tức làm biến đổi cấu trúc hóa học (denature) của các phân tử dược chất, biến một lọ thuốc chữa bệnh thành một loại dung dịch mất tác dụng hoặc sinh ra các hóa chất độc hại gây bỏng rát giác mạc cho con.
Trong quá trình chăm con ốm, sự liên kết thông tin xuyên suốt là rất quan trọng. Chắc hẳn bố mẹ vẫn còn một vài câu hỏi lăn tăn chưa biết hỏi ai. Phần giải đáp dưới đây sẽ gỡ rối giúp bạn tự tin hơn trong hành trình bảo vệ đôi mắt con yêu!
Câu trả lời là: Có, mẹ bắt buộc phải nhỏ lại nhé! Như chúng ta đã biết, nước mắt tuôn ra sẽ cuốn trôi sạch sẽ lượng thuốc vừa nhỏ. Tuy nhiên, đừng ép con nhỏ lại ngay lập tức! Hãy ôm con vỗ về, đợi bé nín khóc hoàn toàn, dùng gạc sạch thấm khô nước mắt rồi khoảng 10 phút sau mới áp dụng “tuyệt chiêu nhỏ khóe mắt” để nhỏ lại liều mới nha.
Câu trả lời là: Khá ổn, nhưng đòi hỏi sự cẩn thận cao độ! Nếu con quá khó tính lúc thức, bố mẹ có thể đợi khi con ngủ thật say (cơ bắp thả lỏng hoàn toàn) rồi nhỏ nhẹ 1 giọt vào khóe mắt. Nhưng lưu ý cực kỳ quan trọng: Nếu con thuộc tuýp ngủ tỉnh, hay giật mình quờ quạng tay chân thì tuyệt đối dẹp ngay ý định này! Nhỡ đang thao tác mà con giật mình vung tay trúng lọ thuốc, khiến đầu lọ đâm vào giác mạc thì hậu quả sẽ rất nghiêm trọng đấy!
Câu trả lời là: TUYỆT ĐỐI KHÔNG ĐƯỢC nhỏ cùng lúc! Khoang mắt rất bé, nếu mẹ nhỏ dồn dập lọ thuốc số 2 ngay sau lọ thuốc số 1, dung dịch của lọ sau sẽ lập tức “rửa trôi” toàn bộ dược chất của lọ trước ra ngoài, khiến quá trình điều trị trở thành công cốc. Nguyên tắc y khoa bắt buộc là: Mỗi loại thuốc (đặc biệt là dạng nước) phải được nhỏ cách nhau ít nhất từ 5 đến 10 phút. Khoảng thời gian nghỉ này giúp loại thuốc thứ nhất có đủ thời gian để thẩm thấu sâu qua các lớp biểu mô, dọn đường cho loại thuốc tiếp theo phát huy tác dụng. Nếu có cả thuốc dạng mỡ/gel, hãy ưu tiên nhỏ thuốc dạng nước trước, và bôi mỡ vào khâu cuối cùng.
Việc chăm sóc đôi mắt đang ốm của con thực sự cần rất nhiều sự kiên nhẫn, thấu hiểu và tình yêu thương từ bố mẹ. Hy vọng rằng, việc nắm rõ và tránh xa các sai lầm khi nhỏ mắt cho trẻ sẽ giúp thuốc phát huy tối đa công dụng, rút ngắn thời gian chữa bệnh. Thay vì căng thẳng, hãy biến giờ nhỏ thuốc thành một tương tác nhẹ nhàng giữa hai mẹ con. Chúc các thiên thần nhỏ mau chóng khỏi bệnh và đôi mắt lại sáng trong, rạng rỡ như xưa!
Tham vấn chuyên gia
ThS. DS. Nguyễn Thị Minh Phương
ThS.DS. Nguyễn Thị Minh Phương tốt nghiệp Đại học Dược Hà Nội năm 2011 và hoàn thành luận án Thạc sỹ năm 2015 chuyên ngành công nghệ dược phẩm và bào chế.
